Од одлуките на Берлинскиот конгрес македонскиот народ е разочаран, огорчен и револтиран.
Првата фаза на Македонското (Кресненско) востание започнала со првата борба.
Раководството на внатрешните македонски сили на состанокот во Рилскиот манастир во летото 1878 година донело решение за кревање востание во Македонија.
Македонскиот востанички комитет немал некој посебен план за акции и ангажирање сили, бидејќи акциите зависело од противничките дејства, а вооружените сили се формирале во текот на борбените дејства.
Подготовките за востание во Македонија започнале веднаш по завршувањето на Руско-турската војна. Македонскиот народ, особено истакнатите македонски дејци, ослободувањето на Македонија не го гледале во нејзиното присоединување кон Бугарија, ...
Големите сили, првенствено Русија, без чувства за македонската национална самобитност, со прелиминарниот Санстефански договор ја вклучија речиси цела Македонија во рамките на Голема Бугарија.
Партизанската војна (eng. – partisan warfare, franc. - guerre de partisans, germ. – partizanisher Krieg) е главно одбрамбена војна, која се води на специфичен начин на територија која непријателот ја окупирал или која ја запоседнале разни контрареволуционерни сили.
Сигнализацијата со оган е од најстарите дни на цивилизацијата.
Од Библијата се осознава дека првата Христијанска општина и првата црква во Европа, се подигнати во Македонија, во градот Филипи (крстен така по Филип II Македонски).
По решавачката битка со Дариј III Кодоман, која Александар ја добива во своја корист, паднале и многубројните богатства од бојното поле.