Во времето на царот Теодосиј Велики овој Собор бил свикан во 381 година во Цариград да го утврди православното учење за Светиот Дух, за Кого криво учел тогашниот патријарх Цариградски Македониј.

Според Управата за заштита на културното наследство од Македонија низ светот се однесени преку 20 000 вредни икони.

Во селото Рајчица – Дебарско, се наоѓа дел од моштите на големиот чудотворец “Св. Георгиј Победоносец”, светец од IV век.

Јован VI Кантакузин се отцепил од централната власт на Византија прогласувајќи се најпрвин за деспот на областите од Дринполе и јужна Македонија. Заземајќи територии од империјата се раширил уште повеќе.

Македонија е далеку пред сите по бројот на ранохристијанските локалитети, пред сите Балкански држави а камо ли во Европски рамки.